Doğum Kontrol Yöntemleri
Türkiye’de ” aile planlaması” adıyla ele alınan bu konu oldukça tartışmalı bir konudur. Biz “doğum kontrolü” derken, Batı’nın “Siz ekonomisi zayıf, fakir bir milletsiniz; fazla çocuk yapmayınız. Fazla çocuk yaptığınız takdirde, gelecekte açlıkla karşı karşı kalırsınız” şeklinde empoze etmeye çalıştığı bir doğum kontrolünü kastetmiyoruz. Bir ailenin istediği kadar çocuk yaptıktan sonra “bu kadarı yeter” dediği zaman, onlara yardımcı olmayı kastediyoruz.
Doğum Kontrolü Çeşitleri :
- Geri Çekilme :
Bilinen en eski doğum kontrol usulüdür. Erkeğin, eşi ile birleştiği zaman, tam meninin geleceği sırada çekilerek onu dışarı boşaltmasıdır. Peşinen söylemeliyiz ki, bu teknik yüzde yüz etkili değildir. Yapılan araştırmalar, bu şekilde korunan yüz aileden yirmisinin çocuk sahibi olduğunu göstermektedir. - Takvim Usulü :
Yumurtalıklar, ayın sadece iki-üç gününde dişi üreme hücresi (yumurta) üretirler. Bundan sonraki günler üretilen yumurtaların olgunlaşması ile geçer. Araştırmalar, olgunlaşmasını tamamlayan ilk yumurtanın aybaşı periyodunun 12. ila 14. günleri arasında fallop borusuna atıldığını göstermiştir. Yumurtanın erkek üreme hücresi ile buluşup döllenmesi, rahimin üst iki yanında yer alan fallop borularından birinin içinde gerçekleşmektedir.
Erkek üreme hücrelerinin rahim yolunda ve rahimde 48 saat canlı kalabildiklerini göz önünde bulundurarak, ayhalini düzenli gören bir kadınııı 10. ila 17. günleri arasında hamileliğe hazır olduğunu söyleyebiliriz.
İlk altı günlük kanamalı devre hariç, ki bu devrede cinsel birleşme hem sağlık hem de dinimiz açısından yasaktır, diğer günlerde yapılacak birleşmelerde hamilelik ihtimali düşüktür.
Aybaşı periyodunu günlere ayırarak şöyle diyebiliriz :
- 1. – 6. günler Kanamalı dönem.
- 7. – 9. günler Tehlikesiz birinci dönem.
- 10 – 17. günler Yumurtanın döllendiği, yani hamileliğin başladığı dönem.
- 18 – 28. günler Tehlikesiz ikinci dönem.
NOT : Bu ayırıma doğum kontrolünde ” takvim usulü ” denir. Tehlikesiz olarak belirttiğimiz dönemler, ancak ayhalini düzenli gören kadınlar için geçerlidir.
- Sperm Öldürücüler :
Erkek üreme hücrelerini öldürerek yumurta ile buluşmalarını önlemek için rahim yoluna boşaltılan köpük, tablet ve merhem gibi kimyevi maddelerdir. Her birinin nasıl kullanılacağı madde ile birlikte ambalajın içine konmuş prospektüslerde tarif edilmiştir. Çoğu, birleşmeden bir saat önce kullanılmaktadır. Reklamlara aldanmamak lazımdır. - Lavaj :
Birleşmenin hemen arkasından rahim yolunun basınçlı soğuk su ile yıkanması usulüdür. Bu iş için imal edilen lavaj torbaları ve lavaj pompaları vardır. Ayrıca lavaj suyuna katılacak koruyucu tozlar da satılınaktadır. Bu tekniğin de fazla garantisi yoktur. - Kaput (Prezervatif):
Erkek tarafından, birleşmeden önce, penis üzerine geçirilen pıastik bir torbadır. Eczanelerde altılı ve onikili paketler halinde satılmaktadır. Birleşme sırasında yırtılma ve sıyrılmasının dışında bir riski yoktur. Bu riskini göz önünde bulunduran imalatçılar, rahiın yoluna boşaltılan bir sperm öldürücü ile birlikte kullanılmasını tavsiye etmektedirler.
Hassas mizaçlı kadınlarda, alerjik diyebileceğimiz bir rahatsızlık hissi doğurduğu vakalar çoktur. - Ağızdan Alınan Haplar :
Tıptaki adı “Oral Kontraseptifler” olan bu tabletler değişik isim altında imal edilmekte ve eczanelerde satılmaktadır. Kadın tarafından alınan haplar, içersindeki östrojen ve progesteron hormonları vasıtasıyla yumurta (dişi üreme hücresi) oluşumunu engellemektedir. Genellikle 21 ‘lik tablet kutuları halinde satılır. Her gün bir tane alınır. Bittikten sonra 7 gün istirahat edilir. Bu 7 gün içinde, doğum kontrol tabletleriyle birlikte satılan vitamin ve demir ihtiva eden haplardan alınır. Doğum kontrol haplarıyla karışmasın diye ayrı renklerde imaj edilirler.
Doğum kontrol hapları etkili bir koruyucu olduğu halde, bazı bünyeler için tehlikeli yan etkileri vardır.
* Hangi Kadınlar için Doğum Kontrol Haplarını Kullanmak tehlikelidir?
- Karaciğeri bozuk veya yaralı olanlar.
- Epilepsi (sara) nöbeti olanlar.
- Kalp hastalığı olanlar.
- Guatr (tiroid bezi) hastalığı olanlar.
- Safrakesesi hastalığı olanlar.
- Yaşı 35′in üzerinde olanlar.
- Ameliyat gerektiren bir hastalığı olanlar.
- Devamlı rahim akıntısı olanlar.
- Süt veren anneler.
- Migreni olanlar.
- Hamileliği kesinleşmiş olanlar.
- Böbrek hastası olanlar.
- Sigara ve alkole düşkün olanlar.
- Hiç doğum yapmamış kadınlar.
- Ayhali düzensiz olanlar.
- Varisi olanlar.
- Astımı olanlar.
- Çok şişınan olanlar.
- Mide ve barsak hastalığı olanlar.
- Kansızlık çekenler.
- Sinirli bir mizaca sahip olanlar.
DIKKAT : Yukarıdaki uzun listeden anlaşılacağı gibi doğum kontrol hapını ancak sağlığı yerinde kadınlar kullanabilir. Ancak, uzun müddet doğum kontrol hapı alan sağlıklı kadınlarda da bazı yan etkiler ortaya çıkmaktadır.
* Doğum Kontrol Haplarının Yan Etkileri:
- Ayhalinde düzensizlikler veya ay halinin hiç görülmemesi.
- Baş ağrısı, ruhi sıkıntılar.
- Rahim akıntıları.
- Memelerde şişlik ve ağrı.
- Şişmanlama.
- Yüzde lekeler.
- Kalp çarpıntıları.
- Damar tıkanıklıkları.
- Kan basıncında artış.
- Beyin kanaması ve buna bağlı felçler.
- Safra kesesinde taşların ortaya çıkması.
- Böbrek rahatsızlıkları.
- Hazım bozuklukları.
DiKKAT : Hanımlar, arkadaş veya komşu tavsiyesi ile rastgele bir doğum kontrol hapı kullanmamalı; mutlaka umumi bir muayeneden geçtikten sonra doktorun tavsiye edeceği haplardan almalıdır.
Rahimiçi Araçlar :
Diyafram” ve “Spiraller” olmak üzere iki grup altında imal edilen mekanik korunma araçlarıdır. Hassas bünyelerde alerji ve kanamalara sebep oldukları için fazla tercih edilmezler. Hangi tip aracı kullanacağına doktor karar vermekte, yine doktor tarafından takılmaktadır.
Tags: doğum kontrol, doğum kontrol çeşitleri, doğum kontrol hapı, doğum kontrolü, doğum kontrolü nasıl yapılır, geri çekilme, kaput, prezervatif