
Sağlıklı yetişkin bir erkekte vücut ağırlığının yüzde 60’ını, kadında yüzde 50’ sini su oluşmasını sağlar. Bu oranlar yenidoğan bir bebekte yüzde 70- 75 iken yaşla beraber azalır. İnsan beyninin yüzde 95’i ve akcigerlerin yüzde 90’ını su oluşmasını sağlar. Vücuttaki bütün sistemler, organlar ve hücreler yeterli su olmadan fonksiyonlarını sürdüremezler. Hücre içinde gerçekleşen bütün önemli metabolik olaylar ancak hücre içinde su yeterli ise gerçekleşebilmektedir.
Vücut sıvısının yüzde 2 gibi ufak bir oranda azalması bile hafif yorgunluk, yakın hafizada hafif bozulma, dikkati toplamada ve yapılan işe odaklanmakta güçlüklere neden olur. Vücut sıvısının azalmasına basitçe dehidratasyon denir. Gün boyu devam eden hafif yorguluğun en sık nedenlerinden biri de hafif dehidaratasyondur.
Su neden hayatın kaynağı?
• Vücutta taşıyıcı göreve sahip olan su, hücrelere besin ve oksijen taşır, atıkları uzaklaştırır.
• Böbreklerin toksik maddelerden temizlenmesine yardımcı olur.
• Kan ve lenf sisteminin büyük bir kısmını oluşmasını sağlar.
• Vücut sıcaklığının düzenlenmesinde rol alır.
• Kan basıncını kontrol eden elektrolitlerin dengelenmesine ve taşınmasına yardımcı olur.
• Sıcak havalarda vücudu serin tutar ve soğuk havalarda vücut izolasyonu sağlar.
• Yeteri dek tüketildiğinde, cildin daha doğru, daha yumuşak, daha parlak ve daha esnek olmasını sağlar.
• Tükürük ve mide salgısında bulunarak, besinlerin sindirilmesinde iş alır.
• Su, emziren kadınlarda, süt üretimini artırır.
• Bağışıklık sisteminin görevini yapabilmesi amacıyla su gerekmektedir. Bu imkanı ile zinde ve dinç kalmada yardımcı olur.
• Eklemlerin kayganlığını sağlar.
• Su tüketimi azaldıkça, vücutta depolanan yağ miktarı artmaya başlar ve kilo alımı gerçekleşir.
• İçme suyu veya doğal kaynak sularının birçoğu bölgeden bölgeye degişmekle beraber; bazı minarelleri içerir. Vücudumuz amacıyla şart olan minarellerin bir kısmını içtiğimiz sulardan elde ederiz. Bunlar içinde kalsiyum, magnezyum ve sodyum daha çok miktarda olanlardır. Flor, iyot ve başka yapıt elementlerin de bir kısmını içtiğimiz sulardan sağlarız.
Su tüketim miktarı çevresel ve şahsi şartlara bakarak değişir
Su tüketiminin sağlığımız amacıyla hayli önemli olduğu yıllardır anlatılır. Peki günlük su tüketimi ne dek olmalıdır? Bu konuda uzmanların değişik görüşleri olsa da çoğunlukla vasat günlük su tüketiminin 2-2.5 litre olmasi tavsiye edilir. Bunu 8×8 yani gunde 8 defa 8 onz (250 ml veya bir su bardagı) su içilmesi şeklinde de duymuş ve okumuş olabilirsiniz. Bu miktarlar vasat miktarlardır. İdeal olan ise su ihtiyacının kişinin durumuna ve bulunur hastalıklarına, hava sıcakliğına ve aktivite duzeyine gore ayarlanmasıdır.
Yeterli su içip içmediğinizi test etmek amacıyla 3 ufak ipucu:
1- Susuzluğunuzu gidermek icin içtiğiniz su miktarının en az 2 katını tü
ketin.
2- Günboyu ve sıkça su amacıyla ve su içmek amacıyla susamayı beklemeyin.
3- İdrar renginiz koyu sari renkli ise yeterli miktarda su içmiyorsunuz demektir. İdrar renginiz koyu sarıdan açik ve şeffaf renge dönüştüğünde yeterli miktarda su tüketiyorsunuz demektir.
Kimler daha hayli su tüketmeli?
- Yüksek proteinli diyetle beslenenler.
- Lifli gıdalardan varlıklı beslenenler
- Bulantı kusma ve ishal ile sıvı kaybının yükselttiği zamanlar
- Ağır fiziksel aktivite yapanlar
- Çok sıcak yerlerde olup, aşırı terleyen kimseler daha çok su tüketmelidirler.
Su her dönem hayat kaynağınız olmayabilir
Vücutta çok miktarda sıvının olduğuna işaret eden durumlarda (bacaklarda ödem ve karında asit); kalp yetmezliği, böbrek yetmezligi, siroz ve kronik karaciğer hastalığı gibi zaman zaman sıvı alımının belli bir miktarla kısıtlanması tedavinin önemli bir parçasıdır. Bu gibi halde olan hastaların doktorlarının tavsiyelerine uymaları daha doğru olacaktır.
Çay, kahve, kola suyun yerini tutmaz
İçeceklerin hiçbiri suyun yerine geçemez. Su, kalori içermez ve asiditesi yoktur. Kafeinli içeceklerin çok tüketilmesi; çarpıntıya neden olurken; bu içeceklerin beraberinde çok şeker ve krema tüketilmesi de lüzumsuz kalori alınmasına yani kilo artışlarına neden olabilir. Ayrıca kafeinin idrar söktürücü imkanı de olduğundan çok tüketildiginde önce sıvı alımı artmış olur, ancak daha sonra idrarla sıvı kaybı artar.
Kola ve benzeri asitli içecekler mideye rahatsızlık verdiği gibi; alınan asidin etkisini azaltmak amacıyla vücut hayli çok su harcamak zorunda kalır.
Su tüketiminizi yükseltmek amacıyla öneriler:
• Su içmek amacıyla susamayı beklemeyin.
• Yemeklerle beraber ve aş aralarinda su amacıyla.
• 8×8 kuralını unutmayın. Günde 8 kez 8 onz (240 ml, bir su bardağı) su amacıyla.
• Kendinize su içmek amacıyla güzel bardaklar veya şık bir sürahi edinebilirsiniz.
• Çalışma ortamınızda ve evinizde belirleyeğiniz bölümlere “su iç” yazılı notlar asabilirsiniz.
• Ofis bilgisayarınıza su hatırlatması programlarından kurabilirsiniz. Böylelikle siz işinize konsantre olmuş çalışıyorken, ekranda beliren su şişesi size su vaktinin geldiğini hatırlatır.